Jan-Harmen Jacobs, voorzitter van VvE Jacob van Campenlaan in Hilversum, ontdekte al snel dat een groot verduurzamingstraject niet iets is wat je als bestuur alleen doet. Wat begon met een goede oriëntatie en de eerste verkennende gesprekken, groeide uit tot een concreet en uitvoerbaar plan waar vrijwel de hele VvE achter staat. Nu de uitvoering voor de deur staat, blikt hij terug op een intensief maar waardevol traject.
Een goede oriëntatie is de eerste stap
Een verduurzamingstraject begint niet met een definitief plan, maar met een goede oriëntatie. Dat ontdekte ook Jan-Harmen Jacobs. Nog voordat hij bestuurslid werd, verdiepte hij zich in de mogelijkheden om VvE’s te verduurzamen. Toen hij in 2019 toetrad tot het bestuur, kwam verduurzaming al snel op de agenda. “We hebben twee leden van de VvE naar een bijeenkomst van de gemeente gestuurd. Kort daarna kwamen we in contact met Seinenergie. Zij hebben ons geholpen om de eerste mogelijkheden in beeld te brengen en een informatieavond voor alle bewoners te organiseren.” Die bijeenkomst bleek een belangrijk kantelpunt. “Vanaf dat moment hebben we stap voor stap onderzocht wat mogelijk was. En bij elke stap zei de VvE: ja, we gaan door.”
Een vaste adviseur naast het bestuur
Volgens Jan-Harmen zit de grootste uitdaging niet in de techniek, maar in het organiseren van het proces. Juist daarom is een vaste adviseur die het bestuur gedurende het hele traject begeleidt van grote waarde.
“Als bestuur beslis je niets alleen. Alles moet met de VvE. Dat maakt het proces soms traag, maar dat hoort er ook bij.” Juist daarom was goede begeleiding zo belangrijk. Nadat Henk Seinen de eerste verkenningen had begeleid, nam Jan Nieuwveld van Seinenergie het traject verder over. Jan is tevens VvE-adviseur voor Stichting Energiedienstenbedrijf Gooi en Vechtstreek. Vanuit die rol begeleidt hij VvE’s tijdens iedere fase van een verduurzamingstraject: van de eerste oriëntatie en het uitwerken van een concreet plan tot begeleiding bij subsidies en het opstellen van een definitief verduurzamings- en renovatieplan. Voor VvE Jacob van Campenlaan betekende dat een vaste adviseur die het bestuur gedurende het hele traject begeleidde. De lijnen waren kort en er was altijd iemand beschikbaar om mee te denken over de volgende stap. “Ik heb nog steeds wekelijks contact met Jan Nieuwveld. Dat werkt prettig, omdat hij precies weet waar we staan en wat de volgende stap is.”
Groot onderhoud werd de aanleiding
Hoewel verduurzaming het uiteindelijke doel werd, begon het eigenlijk met noodzakelijk onderhoud. Het dak, de kozijnen en de ramen waren aan vervanging toe. Daarnaast hadden bewoners verschillende klachten, zoals koude vloeren op de begane grond. “Als je toch moet investeren, kun je het beter meteen goed doen.” Vanuit die gedachte ontstond een plan waarin onderhoud en verduurzaming slim worden gecombineerd.
De VvE kiest onder andere voor nieuwe kozijnen, dakrenovatie, vloerisolatie, een nieuw ventilatiesysteem en een vernieuwde uitstraling van het gebouw. Daarnaast wordt het gebouw voorbereid op individuele warmtepompen. Die worden nu nog niet geplaatst, zodat bewoners later zelf kunnen bepalen of en wanneer zij die stap willen zetten.
Ook worden zonnepanelen geplaatst. Eerst was het plan om meer zonnepanelen te plaatsen. Door de afbouw van de salderingsregeling is uiteindelijk gekozen voor vier zonnepanelen per woning. Zo sluit de hoeveelheid opgewekte energie beter aan op het toekomstige energieverbruik van de woningen.
Samen met alle bewoners keuzes maken
Een belangrijk moment in het traject was de ledenvergadering waarin verschillende scenario’s werden besproken. De VvE kon kiezen uit drie mogelijkheden: niets doen, verduurzamen zonder warmtepomp of verduurzamen mét warmtepomp. Na uitgebreide gesprekken koos vrijwel de hele VvE voor het plan zonder individuele warmtepompen, maar mét alle voorbereidingen om deze op een later moment alsnog te kunnen plaatsen. Zo kunnen de leden van de VvE die stap zetten wanneer de tijd daarvoor rijp is. Slechts één lid stemde uiteindelijk tegen.
Volgens Jan-Harmen laat dat zien hoe belangrijk het is om bewoners gedurende het hele traject mee te nemen. Wanneer iedereen begrijpt waarom bepaalde keuzes worden gemaakt en welke voordelen die opleveren, ontstaat vertrouwen en draagvlak.
Dit jaar gaat de uitvoering van start
Na jaren van oriënteren, onderzoeken, rekenen en besluiten is het plan klaar voor de volgende fase. Dit jaar gaat de uitvoering van start. Naar verwachting duren de werkzaamheden ongeveer een jaar. De overlast voor bewoners blijft daarbij zoveel mogelijk beperkt. Hoewel de werkzaamheden nog moeten beginnen, overheerst vooral het vertrouwen. “We hebben het met elkaar voor elkaar gekregen. Dat is niet vanzelfsprekend bij een VvE.”
Advies aan andere VvE’s
Als Jan-Harmen één advies mag geven aan andere VvE-besturen, is het duidelijk: “Houd het overzichtelijk, vraag niet te veel offertes en zorg voor goede begeleiding. En vooral: neem de tijd.”
Volgens Jan-Harmen hoeft een bestuur niet alle kennis zelf in huis te hebben. Met de juiste begeleiding kun je stap voor stap toewerken naar een plan dat technisch klopt, financieel haalbaar is én gedragen wordt door de bewoners.
Ook benieuwd wat er voor jouw VvE mogelijk is?
Iedere VvE is anders en staat op een ander punt in het verduurzamingstraject. Misschien ben je je nog aan het oriënteren, wil je de mogelijkheden voor jouw gebouw in kaart brengen of heb je hulp nodig bij subsidies of het opstellen van een concreet verduurzamings- en renovatieplan.
Stichting Energiedienstenbedrijf Gooi en Vechtstreek helpt VvE’s graag verder met een gratis en vrijblijvend intakegesprek. Samen bekijken we welke stap past bij jullie VvE en hoe we jullie kunnen begeleiden naar een goed onderhouden gebouw klaar voor de toekomst.
